سيد محمد على ايازى
50
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
الكافى ، تنها بررسى ديدگاه دو محقّق نيست ؛ بلكه مقايسه و داورى بين دو روش تفكّر دربارهء متون دين ( بخصوص معارف اسلامى ) به شمار مىآيد . با اين مقدّمه ، روشن شد كه هدف از تدوين اين رساله ، بررسى ماهيت عقل در احاديث نورانى ائمّه معصوم عليهم السلام با تكيه بر كتاب عقل و جهل الكافى است كه به كمك شرح و تفسيرهاى دو عالم بزرگوار شيعه ، يعنى ملّاصدرا و علّامه مجلسى بر احاديث ، در صدد تحقّق اين هدف برآمده است . مجموع مباحث اين رساله ، در قالب يك مقدّمه و دو فصل ، ارائه شده است ؛ امّا در گزارشى كه در اين جا ارائه دادهايم ، به عللى كه پيش از اين بيان شد ، اين نحوه از فصلبندى ، تغيير كرده است و شامل يك مقدّمه و چهار فصل است . در مقدّمه ، تنها مباحثى كه مربوط به بحث جايگاه عقل در روايات و بخصوص روايات الكافى بوده ، آورده شده است ؛ زيرا برخى از مباحث در مقدّمهء رساله ، به مسائلى پرداخته كه چندان ربطى به الكافى ندارد . فصلبندى نيز به گونهاى تنظيم شده كه حتّى المقدور از تكرار مباحث جلوگيرى شود ؛ زيرا در فصلبندى رساله ، بسيارى از مباحث ، به ناچار تكرار شدهاند . از اين رو ، در فصل اوّل به ذكر معانى لغوى و اصطلاحى عقل پرداختهايم . در فصل دوم ، ديدگاههاى ملّاصدرا دربارهء معانى عقل و نحوهء تطبيق اين معانى با روايات كتاب عقل و جهل الكافى را آوردهايم . در فصل سوم ، ديدگاههاى علّامه مجلسى دربارهء معانى عقل و چگونگى تطبيق اين معانى با روايات كتاب عقل و جهل را ذكر كردهايم . در پايان ، در فصل چهارم ، به نقد ديدگاههاى اين دو بزرگوار پرداختهايم . با توجّه به اين كه روش كار نويسنده در تدوين اين رساله ، كتابخانهاى بوده است ، عمده منابع مورد استفادهء ايشان عبارتاند از : 1 . الكافى كلينى ؛ 2 . شرح اصول الكافى ملّاصدرا ؛ 3 . مرآة العقول علّامه مجلسى ؛ 4 . أسفار اربعه ملّاصدرا ؛ 5 . بحار الأنوار علّامه مجلسى ؛ 6 . العقل و الجهل فى الكتاب و السنّة محمّد محمّدى رىشهرى .